Телемез.Татар!

Имтихан

Электрон китап
Әсәр исеме: Имтихан
Автор: Илдус Кашфразыев
Күләме: 3 бит
Жанр: хикәя
​
Иңдерү калыплары:
EPUB       PDF       MOBI       TXT      FB2
 
 Онлайн уку:

Институттан, укуларны бүлеп, калхозга, язгы кыр эшләренә җибәрделәр. Совет чорырнда укып калганнар хәтерлидер әле, студентларның механикалаштырылган отряды, кыскача СМО, студент төзелеш отряды, кыскача СТО дигән нәрсәләре. Менә шул СМО булып, апрель азакларында авыл хуҗалыгын күтәрергә киттек. Тиз-тиз генә зачетларны тапшырып бетерсәк тә, ике имтиханны шуннан кайткач тапшырырга, геодезия буенча практик күнегүләрне, укытучыларыбыз эш урнына килеп, басу-кырда уздырырга тиеш булып чыкты.

Шәһәрдән соң авыл иркенә ни җитә соң! Ике-өч көннән, үзебезнең студентлар икәнлек гел онтылды. Төнге сменада булмаганнарыбыз, кичке уеннарга чыгып, авылдагы яшләр белән аралашып, авыл халкына әйләнеп беттек диярлек. Иртә белән эшкә барасы бар дип, иртә ятып йоклаганнарга да тынычлап йоклау насыйп булмый иде. Төнлә белән, соңырак кайтучылар, керпе тотып керәләр дә, йокы чүлмәкләренең юрган астына салып куялар. Йомгак кебек йомарланган керпе, бераздан, тынычлык тоеп хәрәкәтләнә башлый. Төшендә кызлар күреп ятучы егетнең кочагына керпе килеп кергәч ни буласын күз алдына китерә аласыздыр инде. Кая анда йоклау… Китә көлеш, үртәш, керпене кем салганын ачыклаш. Иртә белән басуга.

Шулай берәр атна яшәгәннән соң, геодезия укытучыбыз килде. Исәбе, иксчез-чиксез колхоз басуларында, тапографик күзәтү үткәреп, бездән чын геодезистлар ясау инде моның. Беренче ике көндә, барыбызны бергә җыярга тырышып караса да, барып чыкмады. Язның бер көне ел туйдыра диләр бит. Менә без дә, тәүлек дәвамында, берләребез көндез, икенчеләребез төнлә белән кырда идек. Группаларга бүленеп, аерым-аерым күнегү үтә башладык. Эш файдалы да, аңга да ныгырак сеңеп калсын өчен, күнегүләр вакытында, көнлек эшкәртелгән басу мәйданын да санау максаты белән, көндезге сменада җилкуар кушаматы алган егетебез тырмалый торган басу кырына чыгып приборларны көйләп куйдык. Башта укытучыбыз күзәтте дә, прибор янына мине чакырды. Теодолит окулярын линейка тотучыга таба борганда, басу буйлап чабучы күренгән кебек тоелды. Приборны шуңа таба борып, ачыклагыч тоткасын боргаласам, җилкар кулына чүкеч тоткан да куян артыннан чаба, тактор, йөртүчедән башка гына, туп-туры биек, текә ярга таба бара. Белмим, җир тырмалаучы агрегатка кадәр булган 400-500 метр араны ул чакта мин узган тизлектә, берәрсе спорт ярышлары вакытында булса да, уза алдымы икән. Кыскасы, такторны, ярдан төшеп китәргә 7-8 метр кала туктатып өлгердем… Шушы хәлдән соң, ике атна дәвамында безне өйрәтмәкче булып килгән укытучыбыз, барыбызның да хисап китапчыгыбызга (зачетная книга), күнегүләрне яхшы һәм бик яхшы нәтиҗәләр белән үтүебез турында язып, тиз генә Казанга кайтып китте. Күрәсең, бер-бер хәл килеп чыкса, җавап бирергә туры киләчәгеннән курку, безне яхшы геодезист итәргә теләүдән көчлерәк булгандыр.

Язгы кыр эшләрен тәмамлап кабат институт скамиясенә утырганда, кыш буе җыйган белемнәр, басу-кырларда алынган хис-тойгылар астында, бик тирәндә калган иде инде. Берәр атна дәвамында, шул белемнәрне өскә чыгармакчы булып маташтылар да, имтихан көнен билгеләделәр. Электротехникадан имтиханны ничек бирүемне анык кына хәтерләмим. Әти электрик булу сәбәпле, ул фән әллә ни авырлыклар тудырмаган күрәсең. Ә менә, гомуми физикадан биргән имтихан һич кенә дә онтылмый.

Ялкаулык көчле булу сәбәпле, конспектлар язылмаган, шпаргалка язарга ирендерә. Шуңа күрә, үзем белеп бетермәгән сорау эләксә, караштырырга дип, кирпеч калынлыгы китапның үзен алырга булдым. Арт яклап чалбар каешына кыстырып, кәчтүм киеп алгач, әллә ни сизелми дә кабек. Дүрт-биш кешедән сорап карадым, сизмиләр. Имтиханга кереп, сораулар язылган билетны алдым, номерын укытучыга әйттем.

– Егеткәем, китабыгызны бирегез, – димәсенме, шул вакыт доцентыбыз. “Аллаһының каһәре суккан грек. Ничек сизде икән каешка кыстырган китапны,” – дип уйлый-уйлый, кирпеч калынлыгы гомуми физика китабын өстәлгә чыгарып куйдым…

– Миңа бу китап түгел, хисап китапчыгы кирәк, – дигәндә, җир ярылса, валлахи шунда төшеп китә идем.

Билеттагы сораулар катлаулы булып чыкмады, исән-имин генә җавапладым да, китапларымны алып чыгарга җыена башладым.

– Егетем, син бу калын китапны миңа бирмичә, әзелрек вакытында, кирәкле җавапларны шуннан табып күчерсәң, хәзер миңа оештырып сөйләгән кебек җавап бирә алган булыр идеңме икән? Бик шикләнәм. Китабың өстәлдә калганга сөен. Бауның озыны, сүзнең кыскасы яхшы. Китаптан күчерсәң озын булыр, җавабың дүртлегә генә тартыр иде, – дип, бар гомеремдә онтылмаслык сабак бирде, грек укытучым.

Тулырак

 

 

 

 

 

 

 

 

Фикер алышу урыны

Сезнең email адресыгыз күрсәтелмәячәк.


*